Tỷ Lệ Thức Và Cách Giải
Phương Trình Cơ Bản
a / b = c / dTương đương: a × d = b × c (tích ngoại = tích trung)
Tìm Giá Trị Chưa Biết
| Cần tìm | Công thức |
|---|---|
| a | a = b × c / d |
| b | b = a × d / c |
| c | c = a × d / b |
| d | d = b × c / a |
Ví Dụ Ứng Dụng
Pha Nguyên Liệu
Công thức gốc cho 4 người: 200g bột, 2 trứng, 100ml sữa
→ Cần pha cho 7 người:
- Bột: 200 × 7/4 = 350g
- Trứng: 2 × 7/4 = 3.5 → 4 quả
- Sữa: 100 × 7/4 = 175ml
Đọc Bản Đồ
Tỷ lệ bản đồ 1:50.000
- Trên bản đồ: 3 cm
- Thực tế: 3 × 50.000 = 150.000 cm = 1.5 km
Pha Dung Dịch
Pha dung dịch nước muối 0.9% cần 500ml:
- Muối cần: 500 × 0.9/100 = 4.5g muối
- Nước cần: 500 − 4.5 ≈ 495.5ml
Quy Tắc Ba (Rule of Three)
Tỷ lệ thuận: Nếu A → B thì kA → kB
Ví dụ: 5 công nhân làm 120m đường trong 3 ngày → 8 công nhân làm được bao nhiêu?
- Tỷ lệ thuận: 5/8 = x/120 → x = 192m
Tỷ lệ nghịch: Nếu A → B thì kA → B/k
Ví dụ: 5 công nhân hoàn thành 8 ngày → 8 công nhân hoàn thành trong mấy ngày?
- Tỷ lệ nghịch: 5×8 = 8×x → x = 5 ngày