
Bốn Phép Tính Với Phân Số
Cộng và Trừ Phân Số
Cùng mẫu:
a/c ± b/c = (a ± b)/c Khác mẫu (quy đồng):
a/b ± c/d = (a×d ± c×b) / (b×d) Sau đó rút gọn bằng cách chia cho UCLN(tử, mẫu).
Nhân Phân Số
a/b × c/d = (a×c) / (b×d) Chia Phân Số
a/b ÷ c/d = a/b × d/c = (a×d) / (b×c) Rút Gọn Phân Số
Phân số tối giản khi UCLN(tử, mẫu) = 1.
Thuật toán Euclid tìm UCLN:
UCLN(a, b) = UCLN(b, a mod b)
UCLN(a, 0) = a Ví dụ: Rút gọn 12/18
- UCLN(12, 18) = UCLN(18, 12) = UCLN(12, 6) = UCLN(6, 0) = 6
- 12/18 = (12÷6)/(18÷6) = 2/3
Ví Dụ Các Phép Tính
| Phép tính | Từng bước | Kết quả |
|---|---|---|
| 1/3 + 1/4 | (4+3)/12 = 7/12 | 7/12 |
| 3/4 − 1/6 | (18−4)/24 = 14/24 | 7/12 |
| 2/3 × 3/4 | 6/12 | 1/2 |
| 5/6 ÷ 5/4 | 5/6 × 4/5 = 20/30 | 2/3 |
Chuyển Đổi Phân Số
| Dạng | Ví dụ | Cách chuyển |
|---|---|---|
| Phân số → Thập phân | 3/4 = 0.75 | Chia tử cho mẫu |
| Thập phân → Phân số | 0.75 = 3/4 | Viết dưới mẫu 10ⁿ rồi rút gọn |
| Hỗn số → Phân số | 2¾ = 11/4 | 2×4+3 = 11, mẫu giữ nguyên |
| Phân số → Hỗn số | 11/4 = 2¾ | Chia lấy thương và dư |